RYS HISTORYCZNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ŻYCHLINIE

4

Historia

W latach międzywojennych dzieci z trzech sąsiadujących wiosek: Janowic, Lipin i Żychlina uczyły się w szkole zlokalizowanej w Janowicach. Szkoła mieściła się w domu prywatnym. Była to szkoła jednoklasowa.
W okresie okupacji hitlerowskiej szkołę zamknięto, a budynek szkolny został doszczętnie ograbiony. Zabrano i wywieziono bibliotekę szkolną, pomoce naukowe i cały sprzęt szkolny. Po wyzwoleniu w 1945 r. przystąpiono do odbudowy systemu oświaty. W tym momencie rozpoczyna się historia szkoły w Żychlinie.
5 marca 1945 r. w Żychlinie wsi należącej do obwodu szkoły w Janowicach, w domu parafialnym kościoła ewangelicko – reformowanego z inicjatywy mieszkańców powstała prywatna szkoła, do której zapisało się 120 dzieci. Nauczycielami byli tu małżonkowie Pakulscy.
Dopiero 13 kwietnia odbyło się otwarcie szkoły w Janowicach. Otwarcia dokonał Stefan Trocha, który objął kierownictwo placówki. W otwarciu wzięła udział miejscowa ludność wioski i dzieci szkolne. Po krótkim przemówieniu, w którym podkreślono ważność i doniosłość chwili oraz scharakteryzowaniu okrucieństw, jakich dopuścił się okupant, nastąpiły zapisy dzieci do szkoły. Do szkoły zapisało się 71 osób, na poziomie trzech klas ( I – 31, II -18, III – 22). Normalną naukę rozpoczęto 14 kwietnia 1945 r. ze stopniem organizacyjnym szkoły jednoklasowej ( szkoła I stopnia). Rok szkolny 1944/45 trwał zaledwie cztery miesiące i zakończył się 17 lipca.
Nowy rok szkolny rozpoczął się 4 września, ale ze względu na remont budynku szkoły w Janowicach naukę rozpoczęto 14 września. W związku z tym, że istniała szkoła w Żychlinie, rodzice z Żychlina nie posłali swoich dzieci do szkoły do Janowic. Wywołało to poważny konflikt między mieszkańcami tych dwóch wsi i dyskusję czy szkoła powinna mieścić się w Żychlinie czy w Janowicach. Spór ten groził zamknięciem obu szkół. Władze oświatowe zdecydowały rozmieścić klasy: I, II, III i IV w Janowicach z jednym nauczycielem, a klasy I a, II a, III a i IV a w Żychlinie z dwoma nauczycielami. Obowiązki kierownika szkół w Żychlinie i w Janowicach pełnił Stefan Trocha, uczył też w szkole w Janowicach, natomiast w Żychlinie uczyły: Julia Pakulska i Kazimiera Rejerowa
Dzięki staraniom mieszkańców Żychlina i Zarządu Gminy Stare Miasto wygospodarowano w miejscowym dworze dwa pomieszczenia na potrzeby szkoły. Nowe pomieszczenia nie spełniały w pełni wymagań higieny szkolnej, to jednak były lepsze niż lokalizacja szkoły w Janowicach, mieszczącej się w niskiej i ciasnej izbie.
1 września 1946 r. nastąpiła zmiana na stanowisku p.o. kierownika szkoły. Funkcję tę objął Leonard Nawrotek. Wychowawstwo oraz nauczanie dzieci klas I – IV w Janowicach pełnił Stefan Trocha. Wychowawstwo oraz nauczanie klas Ia i IIa objął Leonard Nawrotek, a klas IIIa a i IVa Kazimiera Rejerowa. W klasie V w Żychlinie wprowadzono nauczanie przedmiotowe. Uczyli w tej klasie L. Nawrotek i K. Rejerowa. Funkcjonowała również biblioteka szkolna.
22 września na zebraniu rodziców powołano do życia Komitet Rodzicielski składający się z 11 osób. W skład zarządu weszli: Kaszuba Jan, Piasecki Józef, Jacek Władysław. Mieszkańcy Żychlina wynajęli, na własny koszt, mieszkanie dla kierownika szkoły w parafii ewangelicko – reformowanej. W kwietniu 1947 r. przeprowadzona została wizytacja szkoły przez p.o. podinspektora szkolnego Stanisława Wypychowskiego. Głównym zaleceniem powizytacyjnym było ustalenie ostateczne punktu szkolnego w rejonie szkoły.
We wrześniu 1947 r. zorganizowano w Żychlinie i Janowicach dwa komplety Oświaty i Kultury Dorosłych liczące po 30 osób. Komplet w Żychlinie został jednak zlikwidowany już 8 listopada z powodu niechęci miejscowej młodzieży do ponoszenia minimalnych kosztów związanych z nauką oraz z powodu przeciążenia pracą L. Nawrotka
W roku szkolnym 1948/49 nie utworzono klasy VI ze względu na małą ilość dzieci i przeciążenie pracą nauczycieli w Żychlinie. Dzieci klasy VI, za zgodą Inspektora Szkolnego, wysłano do szkoły w Starym Mieście.
W kwietniu 1949 r. do szkoły przybyli na praktyki, uczniowie Liceum Pedagogicznego w Koninie. Celem prowadzonych lekcji było zapoznanie kandydatów z metodą i organizowaniem pracy w klasach łączonych.
Z dniem 1. IX. 1949 r. stopień organizacyjny Szkoły Podstawowej, zgodnie z instrukcją Ministerstwa Oświaty, został podniesiony do 7 klas. Funkcję kierownika szkoły objął Henryk Czubiński. Zwiększony zostaje skład personelu nauczycielskiego do 4 osób. Siedziba szkoły w całości zostaje przeniesiona do pomieszczeń byłego pałacu Bronikowskich w Żychlinie.
W 1952 r. kierownikiem szkoły został Józef Sobczak. Funkcję tę pełnił do roku 1956, kiedy zastąpiony został przez Stanisława Steciuka, pozostał jednak nadal nauczycielem w tutejszej szkole. Nastąpiły też zmiany w kadrze pedagogicznej, jednak liczba nauczycieli nie uległa zmianie.
W październiku 1956 r. przy dużej pomocy mieszkańców Żychlina rozpoczęto elektryfikację wsi, którą zakończono 20.XII. W budynku szkoły również założono instalację elektryczną. 12 stycznia 1957 roku zabłysło światło zarówno w szkole jak i na wsi. Od stycznia rozpoczęto w szkole raz w miesiącu projekcję filmów edukacyjnych.
Wiosną 1958 r. P.R.N. w Koninie postanowiła opodatkować napoje alkoholowe, a za uzyskane fundusze zbudować nową szkołę w Żychlinie. Potrzeba nowej szkoły wynikała z faktu umieszczenia w pałacu Szkoły Rolniczej.
18 maja 1958 r. odbyło się zebranie Prezydium Komitetu Rodzicielskiego, poświęcone przede wszystkim zagadnieniu budowy nowej szkoły. Przedstawiciel Janowic, Ludwik Jacek, stwierdził że nowa szkoła powinna powstać między Żychlinem a Janowicami. Kierownik Stanisław Steciuk wyjaśnił jednak, że szkoła nie może stać w szczerym polu bez opieki. Powołano również Komitet Budowy Szkoły, który podjął działania w celu zaangażowania mieszkańców w pomoc przy budowie.
W dniu 8 sierpnia 1958 r. Powiatowe Przedsiębiorstwo Budowlane zaczęło przygotowywać plac pod budowę a tydzień później rozpoczęto wykopy pod fundamenty. 10 października ukończono wznoszenie murów. 7 listopada przykryto konstrukcję dachem. 2 lutego 1959 r. (niedziela) odbyła się uroczystość przekazania szkoły. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz państwowych i oświatowych, nauczyciele oraz dzieci i społeczeństwo Żychlina i Janowic. W maju uczniowie wspólnie z nauczycielami uporządkowali teren wokół szkoły, usunięto gruz i zasypano doły.
W 1959 r. grono pedagogiczne zwiększyło się do 5 osób. W kolejnych latach następowały częste zmiany w kadrze pedagogicznej.
Rok szkolny 1966/67 to wprowadzenie ośmioklasowej szkoły podstawowej. Grono pedagogiczne powiększyło się do 8 osób.W marcu 1970 r. przeprowadzona został wizytacja, która wykazała wiele , trudności w funkcjonowaniu szkoły, m.in.mała ilość pomieszczeń. Pewna pomocą w rozwiązaniu problemów lokalowych było przekazanie szkole pomieszczeń po dawnym biurze Kółka Rolniczego. W uzyskanych pomieszczeniach przygotowano pracownię do zajęć praktycznych oraz zaplecze do przechowywania narzędzi. Nie rozwiązuje to jednak trudności z brakiem powierzchni.
W 1973 r. wprowadzona została funkcja dyrektora szkoły. Objął ją dotychczasowy kierownik Stanisław Steciuk. Przed rozpoczęciem roku szkolnego szkolny1984/85 na emeryturę odszedł dotychczasowy dyrektor szkoły Stanisław Steciuk oraz dwoje długoletnich nauczycieli – Daniela Steciuk, Józef Sobczak.
Nowym dyrektorem z dniem 1 września został mgr Zygmunt Lipiński oraz nowi nauczyciele. Grono pedagogiczne osiągnęło liczbę 11 osób. Z dniem zakończenia roku szkolnego 1986/87 na emeryturę przeszedł dyrektor Z. Lipiński.
Nowym dyrektorem został mgr Tadeusz Wrzesiński. W tym okresie istniejący budynek szkoły został odnowiony. Elewacja została otynkowana i pomalowana. Wykonane zostało również boisko o nawierzchni asfaltowej. Szkoła stopniowo doposażona została w nowe pomoce dydaktyczne i sprzęt sportowy. Pojawiły się jednak dalsze trudności lokalowe. Doraźnym rozwiązaniem problemu było wynajmowanie pomieszczeń w budynku internatu Zespołu Szkół Rolniczych oraz pomieszczeniach socjalnych PGR. Rozpoczęte zostały plany budowy nowego budynku szkoły, poprzedzone dyskusją o miejscu jego lokalizacji. Pojawiła się m.in. propozycja zlokalizowania nowej szkoły miedzy Żychlinem a Janowicami na terenach zarządzanych przez Agencję Rynku Rolnego.
W rok 1996 mgr T. Wrzesiński zrezygnował z funkcji dyrektora szkoły. Nowym dyrektorem został mgr Tadeusz Romańczuk, dotychczasowy nauczyciel w Szkole Podstawowej w Żychlinie. Jesienią 1997 r. rozpoczęte zostały prace budowlane nad nowym budynkiem szkoły. Został on zlokalizowany w pobliżu dotąd istniejącego, co wiązało się ze zniszczeniem wykonanego niedawno boiska asfaltowego. Prace budowlane ukończone zostały wiosną 2000 r., a w okresie wakacji wyburzony został stary budynek.
Rok 1999 przyniósł także zmiany w polskiej oświacie. Rozpoczęła się reforma szkolnictwa, wskutek której Szkoła w Żychlinie została przekształcona w szkołę sześcioklasową, a starsi uczniowie w roku szkolnym 1999/2000 byli dowożeni do Gimnazjum w Starym Mieście. Trudności lokalowe nowo utworzonego Gimnazjum w Starym Mieście spowodowały, że władze gminy przychyliły się do starań mieszkańców Żychlina i Janowic, aby w nowo wybudowanym budynku Szkoły Podstawowej utworzyć oddziały zamiejscowe Gimnazjum. Zaczęły funkcjonować one od roku szkolnego 2000/2001. Jednocześnie część rodziców podjęła starania o utworzenie, na bazie funkcjonujących oddziałów zamiejscowych, Gimnazjum w Żychlinie.
Gimnazjum w Żychlinie utworzone zostało w 2007 r. i wraz ze Szkołą Podstawową weszło w skład powołanego do istnienia decyzją Rady Gminy Zespołu Szkół. Dyrektorem utworzonego zespołu, w drodze konkursu, wybrana została mgr Katarzyna Wojciechowska.

tekst: Zofia Błaszczyk